Kıble Yönü Nasıl Hesaplanır? İbrahim Hakkı ve Marifetname Geleneği

Kıble Yönü Nasıl Hesaplanır?

Kıble, Müslümanların namazda yöneldiği, Mekke’deki Kâbe yönüdür. Bu rehberde kıble açısının (derece) ve yön adının (örn. Güneydoğu) nasıl hesaplandığı, Diyanet referansı ve Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri’nin Marifetname geleneğiyle ilişkisi kısaca açıklanır. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; namazda yön tayini için Diyanet veya güvenilir pusula kullanınız.

---

İbrahim Hakkı ve Marifetname’de kıble

Erzurumlu İbrahim Hakkı (1703–1780), Marifetname eserinde astronomi, coğrafya ve yön tayinini ilmî bir çerçevede ele almıştır. Ufuk dairesi, yedi iklim, şehirlerin konumları ve güneşin hareketi gibi konular, kıble tayininin de temelini oluşturur. “İlim, ilim bilmektir / İlim kendin bilmektir” sözüyle bilinen İbrahim Hakkı, hesap ve gözlemi bir arada kullanmıştır. Bu araç, aynı geleneğe uygun olarak küresel trigonometri ile kıble açısını hesaplar.

---

Mekke (Kâbe) koordinatları

Diyanet İşleri Başkanlığı Vakit Hesaplama sayfasında belirtilen koordinatlar kullanılır:

• Enlem: 21° 26' Kuzey (ondalık: 21,4225°)
• Boylam: 39° 49' Doğu (ondalık: 39,8262°)

Bu değerler, Kâbe’nin coğrafi konumuna karşılık gelir ve birçok resmi ve ilmî hesaplamada referans alınır.

---

Nasıl hesaplanır?

Kıble açısı (0–360°), bulunduğunuz noktanın enlem ve boylamı ile Mekke koordinatları arasında küresel trigonometri (başlangıç yönü / bearing) ile hesaplanır:

• Açı, kuzeyden saat yönünde ölçülür (0° = Kuzey, 90° = Doğu, 180° = Güney).
• Türkiye için kıble genelde güney ile güneydoğu arasındadır (yaklaşık 130°–155°).

Kıble Yönü Hesaplama aracında il seçerek (Türkiye) veya enlem/boylam girerek (Türkiye dışı dahil) kıble açısını ve yön adını (örn. Güneydoğu) görebilirsiniz.

---

Pusulada nasıl kullanılır?

• Pusulada Kuzey (0°) kabul edilir.
• Saat yönünde hesaplanan açı kadar (örn. 151°) döndüğünüzde baktığınız yön, kıble yönüdür.

Manyetik sapma bölgenize göre farklı olabileceğinden, hassas uygulamalarda Diyanet veya güvenilir pusula / uygulama kullanmanız önerilir.

---

Önemli uyarı

• Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır.
• Namaz ve diğer dini uygulamalarda yön tayini için Diyanet veya güvenilir pusula kullanınız.
• Karar sorumluluğu kullanıcıya aittir.

---

İlgili araçlar

• Hicri–Miladi Yıl Çevirici: Dini günlerde tarih karşılığı.
• Ebced Hesaplama: İsim ve metin ebced değeri.

Sıkça Sorulan Sorular

Kıble Yönü Hesaplama nasıl hesaplanır? Bu sayfadaki aracı kullanarak gerekli alanları doldurup anında sonuç alabilirsiniz. Formül ve açıklamalar yukarıdaki bölümlerde yer alır.

Kıble Yönü Hesaplama kimler kullanır? Bireyler, öğrenciler ve profesyoneller referans amaçlı hesaplama için kullanabilir. Karar sorumluluğu kullanıcıya aittir.

Kıble Yönü Hesaplama ne işe yarar? Hızlı ve ücretsiz referans sonucu verir. Kesin işlemler için resmi kaynaklara başvurun.